Shloka 39
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
प्रादुर्बभूव सुमहानग्नि: कालानलोपम: । तत्पश्चात् अमिततेजस्वी देवेश्वर महादेवजीके क्रोधके कारण उनके ललाटसे भयंकर पसीनेकी बूँद प्रकट हुई। उस पसीनेके बिन्दुके पृथ्वीपर पड़ते ही कालाग्निके समान विशाल अग्निपुंजका प्रादुर्भाव हुआ ।।
bhīṣma uvāca | prādurbabhūva sumahān agniḥ kālānalopamaḥ | tatpaścād amitatejasvī deveśvaraḥ mahādevaḥ krodhakāraṇāt tasya lalāṭāt bhayaṅkaraḥ svedabinduḥ prādurbabhūva | tasya svedabindor bhūmau patitasya kālāgnisadṛśaḥ viśālaḥ agnipuñjaḥ prādurbhūtaḥ || tatra cājāyata tadā puruṣaḥ puruṣarṣabhaḥ ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်– “ကမ္ဘာအဆုံးကာလ၌ အရာအားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေသည့် ကာလာနလ မီးတောက်ကဲ့သို့ မဟာမီးလောင်ကွင်းကြီးတစ်ခု ရုတ်တရက် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့နောက် အလွန်တေဇောဓာတ်ပြည့်ဝသော နတ်ဘုရားတို့၏ အရှင် မဟာဒေဝသည် ဒေါသ၏ အကြောင်းကြောင့် နဖူးမှ ကြောက်မက်ဖွယ် ချွေးတစ်စက်ကို ထုတ်ပေါ်စေ၏။ ထိုချွေးစက်သည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွားသည်နှင့်တပြိုင်နက် ကမ္ဘာပျက်ကာလ မီးလောင်မှုနှင့် တူညီသည့် မီးအစုကြီးတစ်ခု ပေါက်ကွဲထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် လူတို့အနက် အထူးမြတ်သော ယောကျာ်းတစ်ဦး မွေးဖွားလာ၏။”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the immense, world-shaping potency of divine (and by extension, disciplined) energy: even a minute emanation from a great being—here, a single drop from Mahadeva—can generate overwhelming consequences. Ethically, it points to the need for restraint over anger, since wrath can externalize into destructive forces that affect the world.
Bhishma describes a miraculous event: a colossal, end-of-time-like fire appears. It is linked to Mahadeva’s anger, from whose forehead a fearsome drop of sweat emerges; when it falls to the earth, it becomes a huge fire-mass. From that fiery locus, a remarkable man (puruṣarṣabha) is then born.