Shloka 126
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
तदेतदुपशान्तेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा । मन और वाणीको अर्थात् मनसहित समस्त इन्द्रियोंको बुद्धिद्वारा वशमें करे
tadetadupaśāntena boddhavyaṃ śucikarmaṇā |
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «ဤအမှန်တရားကို အတွင်းစိတ်ငြိမ်းချမ်းပြီး အကျင့်အကြံ သန့်ရှင်းသူက သိမြင်ရမည်။ ခွဲခြားသိမြင်မှု၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ စိတ်နှင့် စကား—အမှန်အားဖြင့် စိတ်နှင့်အတူ အာရုံအင်္ဂါအားလုံးကို—ယူဆောင်ကာ၊ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်၏ ထင်ရှားသည့် ‘မျက်စိ’ ဖြင့် ထိုအရာတို့ကို ငြိမ်းအောင် ပြုရမည်။ ထို့နောက် အတ္တမသိမြင်ခြင်း (Self-knowledge) ဖြင့် ထိုခွဲခြားသိမြင်မှုကိုပင် တိတ်ဆိတ်အောင် ပြု၍၊ နောက်ဆုံးတွင် ကိုယ်ပိုင်အတ္တကို အမြင့်ဆုံးအတ္တ (Paramātman) ထဲသို့ ပေါင်းလျှံစေရမည်။ ထို့ကြောင့် အကျင့်နှင့် အတွေးအခေါ် သန့်စင်သော साधक သည် ဘက်ပေါင်းစုံမှ ဆုတ်ခွာ၍ ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ကာ အမြင့်ဆုံးအရာကို တိုက်ရိုက် သိမြင်ရမည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Realization of the highest truth requires inner calm and purity of conduct: restrain mind, speech, and senses through discriminative intellect; then transcend even that discriminative activity through Self-knowledge, culminating in absorption of the individual self into the Supreme.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues advising Yudhishthira, presenting a contemplative discipline: progressive inward withdrawal and stilling of faculties leading to direct realization of the Supreme.