Shloka 20
Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ
Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel
शब्दे स्पर्शे तथा रूपे न च भावयते मन: । विमुच्यते तदा कामान्न च धर्म विमुडचति
śabde sparśe tathā rūpe na ca bhāvayate manaḥ | vimucyate tadā kāmān na ca dharmaṃ vimuhyati ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «စိတ်သည် အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်တို့အပေါ် မနေထိုင်တော့သည့်အခါ ကာမဆန္ဒများမှ လွတ်မြောက်၏။ ထိုအခြေအနေတွင် ဓမ္မအပေါ် မမှားယွင်းမလွဲချော်တော့။ ဤသင်ခန်းစာသည် အတွင်းပိုင်းထိန်းချုပ်မှုကို ညွှန်ပြသည်—အာရုံအပေါ် စိတ်ကပ်ခြင်းမှ လွတ်ကင်းလျှင် လိုလားတပ်မက်မှု ပျော့လျော့သွားပြီး မှန်ကန်သော အကျင့်အကြံအပေါ် ရှင်းလင်းမှုသည် သဘာဝအတိုင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Non-indulgent attention toward sense-objects (sound, touch, form) leads to release from kāma (craving), and that inner freedom prevents confusion about dharma; ethical clarity is presented as a fruit of self-mastery.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and the disciplines that support it; here he emphasizes mental withdrawal from sense-objects as the basis for overcoming desire and maintaining right discernment.