Shloka 5
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
ततश्रिन्तामनुप्राप्त: कतमद्दैवतं तु तत् यन्ये द्रुतं प्रसीदेत मानुषैरजडीकृतम्
tataś cintām anuprāptaḥ katamad daivataṃ tu tat | yan me drutaṃ prasīdet mānuṣair ajadīkṛtam ||
ဘိဿမက ပြောသည်– «ထိုအခါ သူသည် စဉ်းစားပူပန်လာ၏– ‘ငါ့အပေါ် အလျင်အမြန် ပျော်ရွှင်မည့် နတ်ဘုရားသည် မည်သူနည်း။ လူတို့၏ အလေ့အထများကြောင့် ကိုးကွယ်မှုက အလွတ်သဘော မက်ကနစ်တစ်ခုလို တင်းကျပ်သွား၍ မတည်ငြိမ်သွားသော နတ်ဘုရား မဟုတ်သူသည် မည်သူနည်း’ ဟု»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights discernment in devotion: one should seek the living divine reality that responds to sincere inner surrender, not a deity-concept turned into a rigid, mechanical object through merely external, habitual worship.
Bhishma describes entering a state of contemplation, trying to identify which deity would swiftly grant grace—specifically, a deity not reduced by human practice into an inert, formulaic focus of worship.