Shloka 31
Yudhiṣṭhira’s Remorse and Vyāsa’s Teaching on Impermanence (Śoka-nivāraṇa)
सुखं दुःखान्तमालस्यं दाक्ष्यं दुः:खं सुखोदयम् । भूति: श्रीद्वीर्धृति: कीर्तिर्देक्षे वसति नालसे
sukhaṁ duḥkhāntam ālasyaṁ dākṣyaṁ duḥkhaṁ sukhodayam | bhūtiḥ śrīr dhṛtiḥ kīrtir dakṣe vasati nālase ||
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်— ပျင်းရိခြင်းသည် သက်သာသလို ထင်ရသော်လည်း အဆုံးတွင် ဒုက္ခဖြစ်၏။ ကျွမ်းကျင်၍ ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းသည် ပင်ပန်းသလို ထင်ရသော်လည်း ထိုမှ သုခ ပေါ်ထွန်း၏။ စည်းစိမ်၊ ကံကောင်းခြင်း၊ ရှက်ကြောက်မှု၊ သည်းခံတည်ကြည်မှုနှင့် ဂုဏ်သတင်းတို့သည် စွမ်းရည်ရှိ၍ အလုပ်ကြိုးစားသူ၌သာ နေထိုင်ကြပြီး ပျင်းရိသူ၌ မနေထိုင်ကြ။
व्यास उवाच
Educational Q&A
Short-term ease from idleness is deceptive because it culminates in suffering, whereas the hardship of disciplined, competent effort produces lasting happiness; therefore prosperity, fortune, resolve, and fame naturally accompany the industrious, not the lazy.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa delivers a moral instruction contrasting ālasya (sloth) with dākṣya (capable diligence), emphasizing how inner qualities determine one’s welfare and reputation.