Shloka 33
राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्
Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum
रक्षन् राज्यं बुद्धिपूर्व नयेन संत्यक्तात्मा यज्ञशीलो महात्मा । सर्वाल्लॉकान् धर्मदृष्ट्या चरंश्वा- प्यूथ्व॑ देहान्मोदते देवलोके
rakṣan rājyaṁ buddhipūrvaṁ nayena saṁtyaktātmā yajñaśīlo mahātmā | sarvāṁl lokān dharmadṛṣṭyā caraṁś ca api pṛthvīṁ dehān modate devaloke ||
ဗျာသက ပြော၏—ဉာဏ်ပညာဖြင့် စီမံကိန်းတကျ နိုင်ငံကို ကာကွယ်၍၊ ကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်းကာ ယဇ်ပူဇော်မှု၌ စိတ်နှလုံးတင်မြှောက်သော မဟာစိတ်ရှိသော အုပ်ချုပ်သူသည် ဓမ္မအမြင်ဖြင့် လောကအားလုံးကို လှည့်လည်သွားလာ၏။ မြေပြင်၌ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ခွာပြီးနောက်တောင် သူသည် နတ်လောက၌ ပျော်မြူးရ၏။
व्यास उवाच
Educational Q&A
A ruler who safeguards the kingdom through wise policy, self-restraint, and a life oriented to yajña (duty and sacred offering) should act with a dharma-centered vision; such conduct yields auspicious posthumous fruit—joy in devaloka.
Vyāsa is describing the ideal king’s conduct in the context of śānti/rajadharma instruction: governance must be intelligent and ethical, supported by personal discipline and sacrificial duty, leading to both worldly stability and heavenly reward after death.