Shloka 25
राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्
Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum
यन्निमित्तो भवेच्छोकस्तापो वा भूशदारुण:,इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मानुशासनपर्वणि सेनजिदुपाख्याने पज्चविंशो&5 ध्याय:
yannimitto bhavec chokaḥ tāpo vā bhūśa-dāruṇaḥ | iti śrīmahābhārate śāntiparvaṇi rājadharmānuśāsanaparvaṇi senajidupākhyāne pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ ||
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်— «ဝမ်းနည်းမှု သို့မဟုတ် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ပူလောင်ဒဏ်ရာ ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်သော အကြောင်းရင်းကို ထင်ရှားစွာ သိမြင်၍ ထိုအတိုင်း ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရမည်» ဟု။ ထို့ကြောင့် «မဟာဘာရတ» ၏ «ရှာန္တိပရဝ» အတွင်း၊ ရာဇဓမ္မအနုသာသနပရဝ၌ ပါဝင်သော စေနဇိတ်အုပ်ခယာန၏ အခန်း (၂၅) ပြီးဆုံး၏။
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse points to causality behind suffering: grief and severe anguish arise from specific causes, and wise governance (and self-governance) begins by identifying those causes and responding with discernment rather than being overwhelmed by emotion.
This line functions as a concluding statement within the Senajit episode in the Rājadharma instruction of Śānti Parva, attributed to Vyāsa, and is followed by the colophon marking the end of the chapter.