Shloka 5
महाभूत–इन्द्रिय–मनस्–बुद्धि–अन्तरात्मा विवेकः | Discrimination of Elements, Senses, Mind, Intellect, and Inner Self
तृतीयमायुषो भागं वानप्रस्थाश्रमे वसेत् । तानेवाग्नीन् परिचरेद् यजमानो दिवौकस:
tṛtīyam āyuṣo bhāgaṁ vānaprasthāśrame vaset | tān evāgnīn paricared yajamāno divaukasaḥ ||
ဗျာသက ပြောသည်— «အသက်၏ တတိယပိုင်းကို ဝါနပရသ္ထ (vānaprastha) အာရှရမ်၌ နေထိုင်သင့်သည်။ ထိုသို့ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ရာတွင် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝက ထိန်းသိမ်းခဲ့သည့် သန့်ရှင်းသော မီးများကိုပင် ဆက်လက်ပြုစုထိန်းသိမ်းကာ၊ ယဇမာန (ယဇ္ဉပြုသူ) အဖြစ် နတ်ဘုရားတို့အား ပူဇော်ဝတ်ပြုရမည်။»
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: after fulfilling household duties, one should transition to vānaprastha for the third portion of life, maintaining continuity of sacred obligations—especially tending the established ritual fires and worshipping the gods—while adopting a more withdrawn, disciplined mode of living.
Vyāsa is instructing on the proper life-stages and conduct. Here he describes the move from gṛhastha (householder) to vānaprastha (forest-dweller), emphasizing that the person does not abandon dharma abruptly but carries forward the same sacred fires and daily divine worship into the forest life.