Shloka 13
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
भृत्यशेषं तु यो5श्नाति तमाहुर्विघसाशिनम् | विघसं भृत्यशेषं तु यज्ञशेषमथामृतम्
bhṛtyaśeṣaṃ tu yo 'śnāti tam āhur vighasāśinam | vighasaṃ bhṛtyaśeṣaṃ tu yajñaśeṣam athāmṛtam ||
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်— မိမိကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည့်သူများ (အိမ်ထောင်သားသမီး၊ မိသားစုဝင်များနှင့် အားကိုးသူများ) ကို အရင်ကျွေးမွေးပြီးနောက် ကျန်ရစ်သော အစာကို စားသူကို «ဝိဃသာသင်» (vighasāśin) ဟု ခေါ်သည်။ အားကိုးသူများကို ကျွေးပြီးနောက် ကျန်သောအစာကို «ဝိဃသ» ဟု ခေါ်ကြသော်လည်း၊ ပဉ္စမဟာယဇ္ဉများနှင့် ဘလိ-ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ စသည့် ယဇ္ဉကိစ္စများ ပြီးနောက် ကျန်ရစ်သော အစာကို «အမృత»—«နက်တာ» ဟု ခေါ်ကြသည်။
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic hierarchy of eating: one should first feed those one must support; what remains is ‘vighasa’. More highly valued is ‘amṛta’, the sanctified remainder of obligatory sacrificial duties (pañca-mahāyajñas, bali-vaiśvadeva), which is considered spiritually elevating.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa defines technical terms related to household conduct and ritual: who is called a vighasāśin, what counts as vighasa, and why sacrificial remnants are termed amṛta.