Shloka 15
Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)
दैवेनाभ्याहतो राजा कर्मकाले महद्ुते । न साधयति यत् कर्म न तत्राहुरतिक्रमम्
daivenābhyāhato rājā karmakāle mahadute | na sādhayati yat karma na tatrāhur atikramam ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «မင်းသည် လုပ်ဆောင်ရမည့် အချိန်တန်ခါနီးတွင် ဒေဝ (ကံကြမ္မာ) ကြောင့် ထိခိုက်ကျရောက်၍ စတင်ထားသော အလုပ်ကို မပြီးမြောက်နိုင်လျှင် ပညာရှိတို့က ထိုအရာကို ဓမ္မလွန်ကျူးမှုဟု မခေါ်ကြ။ ထိုမအောင်မြင်မှုကို အင်အားကြီးသော ကံကြမ္မာကြောင့်ဟု သတ်မှတ်ကြပြီး တာဝန်ကို ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ချိုးဖောက်ခြင်းဟု မယူဆကြ»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
If a ruler fails to complete an intended duty because overpowering fate intervenes at the crucial moment, that failure is not judged as a willful breach of dharma; culpability depends on intention and agency, not merely on outcome.
Vaiśampāyana states a general principle used in ethical reasoning: when circumstances attributed to daiva obstruct a king during the time of action, the tradition does not label the resulting non-fulfillment as an atikrama (transgression).