Shloka 2
भिक्षुलक्षणम्—एकचर्याः, अहिंसा, कैवल्याश्रमः
Marks of the Mendicant: Solitary Wandering, Non-Injury, and the Kaivalya-Discipline
शुक उवाच कि तज्ज्ञानमथो विद्या यथा निस्तरते द्वयम् प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो निवृत्तिरेति वा वद
śuka uvāca: ki taj jñānam atho vidyā yathā nistarate dvayam? pravṛtti-lakṣaṇo dharmo nivṛttir eti vā vada.
ရှုက မိန့်တော်မူသည်– «လူသည် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းဟူသော နှစ်ထပ်ချည်နှောင်မှုကို ကျော်လွန်စေသော ဉာဏ်တရား၊ အမှန်တကယ်သော ပညာဟူသည် အဘယ်နည်း။ ပြောပြပါ– ထိုသည် လုပ်ဆောင်မှု၌ ပါဝင်ခြင်းလက္ခဏာရှိသော ဓမ္မ (pravṛtti) လား၊ သို့မဟုတ် နုတ်ထွက်၍ စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ လမ်း (nivṛtti) လား»
शुक उवाच
Educational Q&A
The verse frames a central inquiry of Indian ethics and soteriology: which kind of wisdom truly liberates from saṃsāra (the cycle marked by birth and death)—the dharma of active engagement (pravṛtti) or the dharma of renunciation (nivṛtti). It sets up a discussion on the relative roles of action, duty, and withdrawal in attaining liberation.
Śuka, in dialogue with his father (traditionally Vyāsa), asks for clarification about the liberating knowledge. He requests a decisive explanation of whether the path to transcend birth and death is primarily through worldly duty and action-oriented dharma or through renunciant withdrawal.