Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 713
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
अदृश्यन्तार्यवर्णेषु शूद्राक्षापि तपोधना: । दानवोंके यहाँ जो व्यापारी हैं, वे सदा दूसरोंका धन ठग लेनेका ही विचार रखते हैं तथा ब्राह्मण, क्षत्रिय और वैश्योंमें शूद्र भी मिलकर तपोधन बन बैठे हैं
śakra uvāca | adṛśyantāryavarṇeṣu śūdrākṣā api tapodhanāḥ |
သက္ကရာ (ဣန္ဒြ) က မိန့်တော်မူသည်– «အရိယဝဏ္ဏဟု ခေါ်ကြသော အတန်းအစားများအတွင်း၌ပင်၊ သုဒ္ဒရဟု အမှတ်အသားရှိသူတို့တောင် တပဿီဓန—တပဿာအကျင့်ကြောင့် ဓနရှိသူ၊ အကျင့်သီလအင်အားရှိသူများအဖြစ် တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် အပြင်ပန်း လူမှုအမည်အတန်းတို့သည် အတွင်းစိတ်ဂုဏ်သတ္တိကို မမှန်ကန်စွာ မပြနိုင်; တန်ဖိုးအစစ်သည် မွေးဖွားရာမဟုတ်၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်မဟုတ်၊ စည်းကမ်းနှင့် အကျင့်အကြံဖြင့်သာ ထင်ရှားသည်»။
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse stresses that spiritual excellence (tapas and disciplined conduct) can be found irrespective of social designation; ethical and ascetic merit is not guaranteed by ‘noble’ birth and can arise even where society least expects it.
Indra (Śakra) is making an observation about society and dharma: within the recognized varṇas, people identified as Śūdras are also seen as tapodhanas, highlighting the mismatch between external status and inner virtue.