Shloka 42
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
इदं तु लब्ध्वा संस्थानमात्मानं बहु मन्यसे । सर्वभूतभवं देवं ब्रह्माणमिव शाश्वतम्
idaṁ tu labdhvā saṁsthānam ātmānaṁ bahu manyase | sarvabhūtabhavaṁ devaṁ brahmāṇam iva śāśvatam ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်— «ဤရာထူးနှင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေကို ရရှိပြီးနောက် သင်သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို အလွန်ကြီးမြတ်သည်ဟု ထင်မြင်နေသည်—သတ္တဝါအားလုံး၏ မူလဖြစ်သော ထာဝရဘုရား ဘြဟ္မာကဲ့သို့ပင်။ သို့သော် သင်၏ဤအရှင်ရာထူးသည် အမြဲမရွေ့မလျား သို့မဟုတ် အဆုံးမရှိကာလတိုင်တည်တံ့မည်ဟု မည်သည့်အခါမျှ မသက်သေပြနိုင်ခဲ့—အများအပြားက ကိုင်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထွက်ခွာသွားကြပြီ။ သင်၏ မောဟဉာဏ်ကြောင့်သာ ၎င်းကို တကယ်တမ်း သင့်အပိုင်ဟု ထင်ယောင်နေခြင်းဖြစ်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Power and status are impermanent; pride based on office or bodily circumstance is delusion. One should cultivate humility and discernment, remembering that even the highest positions pass from one holder to another.
Bhishma admonishes a proud ruler (implicitly one who identifies with a high office such as Indra-like lordship), warning that such supremacy is not eternal. He contrasts the hearer’s self-exaltation with Brahmā’s truly cosmic role, to expose the hearer’s mistaken self-importance.