Shloka 25
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
साधन आरम्भ कर देनेपर उसे बीचमें न रोके। जैसे आग धीरे-धीरे तेज की जाती है, उसी प्रकार ज्ञानके साधनको शनैः-शनै: उद्दीपित करे। ऐसा करनेसे ज्ञान सूर्यके समान प्रकाशित होने लगता है ।।
sādhanaṃ ārambhaṃ kṛtvā madhye na nivārayet | yathā agniḥ śanaiḥ-śanaiḥ tīvraḥ kriyate tathā jñānasya sādhanam api śanaiḥ-śanaiḥ uddīpayet | evaṃ kṛte jñānaṃ sūryavat prakāśate || jñānādhiṣṭhānam ajñānaṃ trīṃl lokān adhitiṣṭhati | vijñānānugataṃ jñānam ajñānena apākṛṣyate ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– စည်းကမ်းတစ်ရပ်ကို စတင်ပြီးလျှင် လမ်းတစ်ဝက်မှာ မရပ်တန့်သင့်။ မီးကို တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုပြင်းထန်အောင် လုပ်သကဲ့သို့ ဉာဏ်ရရှိရန် အထောက်အကူများကိုလည်း အနည်းအနည်းဖြင့် မီးထွန်းသကဲ့သို့ တိုးတက်အောင် လုပ်ရမည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် ဉာဏ်သည် နေကဲ့သို့ တောက်ပလာသည်။ မသိမှုတောင်မှ ဉာဏ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားပြီး ထိုဉာဏ်သည် လောကသုံးပါးကို ပျံ့နှံ့ထောက်တည်ထားသည်။ သို့ရာတွင် မသိမှုကြောင့် ခွဲခြားသိမြင်မှုနှင့် လိုက်ပါသော ဉာဏ်သည် လျော့နည်း၍ ဆုတ်ယုတ်သွားသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not abandon a discipline once begun; cultivate the means to knowledge gradually and steadily. True knowledge becomes luminous through sustained practice, while ignorance can obscure even discernment-guided understanding.
In the Śānti Parva’s instruction to Yudhiṣṭhira, Bhīṣma continues ethical-spiritual counsel, using the metaphor of slowly intensifying fire to recommend patient, uninterrupted cultivation of knowledge and warning how ignorance diminishes insight.