Shloka 28
Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati
Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal
वायोस्तेजस्ततश्चाप अद्भ्योडथ वसुधोद्गता । मूलप्रकृतयो हराष्टी जगदेतास्ववस्थितम्
vāyor tejas tataś cāpa adbhyō ’tha vasudhōdgatā | mūla-prakṛtayo ’ṣṭau proktā jagad etāsv avasthitam ||
ဘီရှ္မက ဓာတ်များ ပေါ်ထွန်းလာပုံကို ရှင်းပြသည်။ ဝါယု (vāyu) မှ တေဇ (tejas) — မီး/အဂ္နိ — ပေါ်ထွန်း၍၊ မီးမှ အာပ (āpas) — ရေ — ပေါ်ထွန်းသည်။ ရေမှလည်း ပृथဝီ (pṛthvī) — မြေ — ပေါ်ထွန်း၏။ ဤတို့ကို အခြေခံ မူလ-ပရကృతိ ရှစ်ပါး (mūla-prakṛtis) အနက် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဟူ၍ သင်ကြားကြပြီး၊ ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးသည် ဤအခြေခံ အစိတ်အပိုင်းများပေါ်တွင် တည်မြဲသည်ဟု ဆိုကြ၏။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a cosmological sequence of elemental manifestation—wind gives rise to fire, fire to water, and water to earth—and frames these as part of the eight root constituents (mūla-prakṛtis) on which the universe depends.
In Śānti Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on philosophical foundations that support dharma and right understanding; here he outlines how the world is grounded in fundamental principles and elements.