Shloka 12
अध्याय २०८ — इन्द्रियनिग्रहः, सत्याहिंसात्मकवाक्, कर्मफलविवेकः
Restraint of the Senses, Non-harming Truthful Speech, and Discernment of Karmic Consequence
एवं शतसहस्राणां शतं तस्य महात्मन: । पुत्राणां च न ते कंचिदिच्छन्त्यन्यं प्रजापतिम्
evaṁ śata-sahasrāṇāṁ śataṁ tasya mahātmanaḥ | putrāṇāṁ ca na te kaṁcid icchanty anyaṁ prajāpatiṁ ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «ထို မဟာသတ္တိရှိသော မင်းကြီးအတွက် သားတော်များသည် တစ်သိန်းစီပါသော အုပ်စုတစ်ရာ—အလွန်မိုက်မဲမရေတွက်နိုင်သည့် မျိုးဆက်ကြီး ဖြစ်၏။ ထိုသားတော်တို့သည်လည်း သူ့အပြင် အခြားသော ပရာဇာပတိ (သတ္တဝါတို့၏ အရှင်) ကို မလိုလားကြ၊ သူတစ်ပါးတည်းကိုသာ အရှင်အဖြစ် ခံယူကြ၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharmic legitimacy in rulership: when a ruler is recognized as a rightful ‘prajāpati’—a sustaining, generative authority—subjects (here, his vast progeny) do not seek alternative allegiance. Moral authority and social stability are presented as intertwined.
Bhīṣma is describing the extraordinary progeny of a great king (Śaśabindu in the surrounding account): his sons were so numerous that they are counted as ‘a hundred hundred-thousands,’ and they acknowledged no other ‘prajāpati’ than him.