Shloka 13
Śarīrin, Buddhi, and the Limits of Sense-Perception (इन्द्रियबुद्धिशरीरिविचारः)
समादितं क्षणं किज्चिद् ध्यानवर्त्मनि तिष्ठति । पुनर्वायुपथं भ्रान्तं मनो भवति वायुवत्
samāditaṁ kṣaṇaṁ kiñcid dhyānavartmani tiṣṭhati | punar vāyupathaṁ bhrāntaṁ mano bhavati vāyuvat ||
ဘိဿမက ပြောသည်– စိတ်ကို အစပိုင်းတွင် စုစည်း၍ လေ့ကျင့်ရာ၌ တင်ထားသော်၊ ဓ്യာနလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ခဏတစ်ဖြုတ်သာ တည်နေတတ်သည်။ သို့သော် ထို့နောက် အသက်လေ (ပရာဏ) ၏ လမ်းကြောင်းထဲသို့ ပြန်လည် လွဲချော်သွားကာ စိတ်သည် မရှင်းမလင်း ဖြစ်၍ လေကဲ့သို့ မငြိမ်မသက်၊ မတည်မငြိမ် ဖြစ်လာသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even after initial concentration, the mind tends to slip back into habitual restlessness; therefore sustained practice and disciplined regulation of the inner energies (prāṇa/vāyu) are needed for stable meditation.
In Bhishma’s instruction in the Śānti Parva, he describes a meditator’s common experience: the mind briefly becomes one-pointed, then wanders again, becoming fickle like the wind.