Shloka 32
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
यानि चान्यानि भूतेषु भक्ष्यजातानि कस्यचित् | येषाम भुक्तपूर्वाणि तेषामस्मृतिरेव ते
yāni cānyāni bhūteṣu bhakṣyajātāni kasyacit | yeṣām abhuktapūrvāṇi teṣām asmṛtir eva te ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «သတ္တဝါတို့အတွင်း၌ ရှိသမျှ အခြားအခြား စားသောက်ဖွယ်အမျိုးမျိုးတို့ထဲမှ သင် ယခင်က မစားဖူးသေးသော အစာတို့ကို သင်သည် အောက်မေ့မှတ်မိခြင်းပင် မရှိနိုင်။ ထို့ကြောင့် လိုလားတပ်မက်မှုသည် အတွေ့အကြုံနှင့် မှတ်ဉာဏ်ကို လိုက်၍သာ ဖြစ်ပေါ်သည်ဟူသော သဘောတရားကြောင့် တားဆီးခံရသည်; ယခင်က ခံစားဖူးခြင်းမရှိသည့် အရာသည် မတည်မြဲသော လိုချင်တပ်မက်မှု၏ အရာမဖြစ်လာနိုင်။»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Desire and craving depend on prior experience and the memory of enjoyment; what one has never tasted or enjoyed does not become a persistent object of longing. Hence restraint is supported by guarding experience and recollection.
In Shanti Parva, Bhishma continues his instruction on dharma and ethical self-governance, explaining how the mind’s attachment to pleasures arises through prior consumption and remembrance, thereby advising a practical psychology of restraint.