Shloka 1
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ३० श्लोक हैं) अपन बछ। ] अत्ऑका:< सप्तदशो<् ध्याय: युधिष्ठिरद्वारा भीमकी बातका विरोध करते हुए मुनिवृत्तिकी और ज्ञानी महात्माओंकी प्रशंसा युधिछिर उवाच असंतोष: प्रमादश्ष मदो रागो5प्रशान्तता । बल॑ मोहो5भिमानश्षाप्युद्वेगश्वैव सर्वश:
yudhiṣṭhira uvāca | asaṃtoṣaḥ pramādaś ca mado rāgo 'praśāntatā | balaṃ moho 'bhimānaś cāpy udvegaś caiva sarvaśaḥ ||
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «ဘီမစေန၊ မကျေနပ်မှု၊ မသတိမထားမှု၊ မာနမူးယစ်ခြင်း၊ တွယ်တာမှု၊ စိတ်အေးချမ်းမှုမရှိခြင်း၊ အကြမ်းအားကိုးခြင်း၊ မောဟ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မြင့်မားထင်ခြင်း၊ နှင့် စိတ်လှုပ်ရှားတုန်လှုပ်ခြင်း—ဤအပြစ်အနာအဆာတို့သည် သင့်ထံသို့ အရပ်ရပ်မှ ဝင်ရောက်လာပြီ။ ထို့ကြောင့်ပင် မင်းအာဏာကို လိုလားစိတ် သင့်အတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ညီအကိုရေ၊ လွတ်မြောက်လော့—လိုချင်တပ်မက်မှုမပါဘဲ လုပ်ဆောင်လော့၊ တွယ်တာမှု၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖြေလျော့လော့၊ အပြည့်အဝ လွတ်လပ်၍ တည်ငြိမ်ကာ ပျော်ရွှင်စွာ နေလော့»။
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Yudhiṣṭhira identifies inner vices—discontent, heedlessness, pride, attachment, unrest, delusion, ego, and agitation—as the roots of political craving. The ethical counsel is to abandon desire-driven action, loosen attachment, and cultivate tranquility and freedom.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira counters Bhīma’s forceful, kingdom-oriented impulse. He rebukes the mental states driving Bhīma’s wish for rule and redirects him toward restraint, detachment, and the ideal of a calm, liberated life.