Shloka 63
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
प्रज्ञाविज्ञानयुक्तेन बुद्धिसंज्ञाप्रदायिना । वचन श्राविता नून॑ मानुषा: संनिवर्तत । शोको द्विगुणतां याति दृष्टवा स्मृत्वा च चेष्टितम्
jambuka uvāca | prajñāvijñānayuktena buddhisaṃjñāpradāyinā | vacanaṃ śrāvitā nūnaṃ mānuṣāḥ saṃnivartata | śoko dviguṇatāṃ yāti dṛṣṭvā smṛtvā ca ceṣṭitam |
ဇမ္ဗုကာက ပြောသည်– «ငါသည် ပညာနှင့် သိမြင်မှုတို့နှင့် ပြည့်စုံပြီး အခြားသူတို့အားလည်း နားလည်မှု ပေးနိုင်သူဖြစ်သည်။ ခွဲခြားသိမြင်စေမည့် စကားများစွာကို သင်တို့အား ကြားနာစေခဲ့ပြီ။ ယခု လူတို့အေ၊ ပြန်လှည့်ကြလော့။ အကြောင်းမူကား သေဆုံးသွားသော ဆွေမျိုး၏ အလောင်းကို မြင်ရ၍၊ ထို့နောက် သူ၏ အတိတ်အပြုအမူနှင့် နေထိုင်ပုံကို သတိရလျှင် ဝမ်းနည်းခြင်းသည် နှစ်ဆတိုးပွားလာသည်»။
जम्बुक उवाच
Educational Q&A
Grief intensifies through repeated sensory contact and mental replay: seeing the dead body and remembering the person’s past conduct makes sorrow grow. Therefore one should withdraw from stimuli that inflame lamentation and cultivate discriminative understanding (buddhi/prajñā) to steady the mind.
Jambuka addresses people who are mourning. After giving them instruction intended to awaken discernment, he urges them to return/withdraw, warning that remaining near the corpse and repeatedly recalling the deceased will only double their grief.