Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā

Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative

अलब्धस्य कथं लिप्सा लब्धं केन विवर्धते । वर्धितं पाल्यते केन पालितं प्रणयेत्‌ कथम्‌

bhīṣma uvāca | alabdhasya kathaṃ lipsā labdhaṃ kena vivardhate | vardhitaṃ pālyate kena pālitaṃ praṇayet katham |

ဘီရှ္မက ပြောသည်– «မရသေးသောအရာကို ရလိုစိတ်နှင့် ရယူနိုင်မည့် နည်းလမ်းသည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်သနည်း။ ရရှိပြီးသော ဥစ္စာသည် ဘာကြောင့် တိုးပွားသနည်း။ တိုးပွားလာသော ဥစ္စာကို မည်သူက သို့မဟုတ် ဘာဖြင့် ကာကွယ်သနည်း။ ကာကွယ်ပြီးနောက် ထိုဥစ္စာကို မည်သို့ မှန်ကန်စွာ ဦးတည်အသုံးချရမည်နည်း»။

अलब्धस्यof the unacquired (thing)
अलब्धस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअलब्ध (√लभ + क्त, न-प्रत्यय)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
लिप्साdesire, longing
लिप्सा:
Karta
TypeNoun
Rootलिप्सा
FormFeminine, Nominative, Singular
लब्धम्what is obtained
लब्धम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलब्ध (√लभ + क्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
केनby whom/with what?
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
विवर्धतेincreases, grows
विवर्धते:
TypeVerb
Rootवि + √वृध्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
वर्धितम्what has been increased
वर्धितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवर्धित (√वृध् + णिच् + क्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पाल्यतेis protected/maintained
पाल्यते:
TypeVerb
Root√पाल्
FormPresent, 3rd, Singular, Passive
केनby whom/with what?
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
पालितम्what has been protected
पालितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपालित (√पाल् + क्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्रणयेत्should employ/use (properly), should apply
प्रणयेत्:
TypeVerb
Rootप्र + √नी
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्

भीष्म उवाच

B
Bhishma