Shloka 49
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
अभ्युत्थानाभिवादाभ्यां सम्प्रदानेन केनचित् । प्रतिपुष्पफलाघाती तीक्ष्णतुण्ड इव द्विज:
abhyutthānābhivādābhyāṃ sampradānena kenacit | pratipuṣpaphalāghātī tīkṣṇatuṇḍa iva dvijaḥ ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်။ ရန်သူလာသော် ထ၍ကြိုဆိုခြင်း၊ ဂါရဝပြု၍ ဦးညွှတ်ခြင်း၊ ထူးခြားသော လက်ဆောင်တစ်စုံတစ်ရာ ပေးအပ်ခြင်းတို့ဖြင့် အရင်ဆုံး သူ့ကို ကိုယ့်အာဏာအောက်သို့ ဆွဲသွင်းရမည်။ ထို့နောက် ချွန်ထက်သော နှုတ်သီးရှိသော ငှက်က သစ်ပင်ပေါ်ရှိ ပန်းနှင့် အသီးတိုင်းကို ထိုးခွဲသကဲ့သို့ သူ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ရည်မှန်းချက်တို့ကို စနစ်တကျ ထိုးနှက်၍ နည်းလမ်းနှင့် အဆုံးရလဒ် နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches a rāja-nīti tactic: first disarm an adversary through courtesy, respect, and gifts to gain leverage; then weaken him by targeting both his ‘means’ (resources, supports) and ‘ends’ (goals, outcomes) in a thorough, step-by-step manner.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and policy, Bhishma is advising the listener on how a ruler should deal with hostile parties—beginning with diplomatic gestures and then proceeding, when necessary, to calculated measures that undermine the opponent’s capacity and objectives.