Shloka 44
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
'जो विश्वासपात्र नहीं है, उसपर कभी विश्वास न करे, परंतु जो विश्वासपात्र है, उसपर भी अधिक विश्वास न करे; क्योंकि अधिक विश्वाससे भय उत्पन्न होता है अतः बिना जाँचे बूझे किसीपर भी विश्वास न करे ।।
aviśvāsapātre na kadācit viśvaset, viśvāsapātre 'pi cāti-viśvāsaṁ na kuryāt; ati-viśvāsād bhayaṁ jāyate, tasmād ajñātvā na kasyacid viśvāsaṁ kuryāt. viśvāsayitvā tu paraṁ tattvabhūtena hetunā, athāsya praharet kāle kiñcid vicalite pade.
ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်– «ယုံကြည်ထိုက်မဟုတ်သူကို မယုံကြည်ရ; ယုံကြည်ထိုက်သူကိုပင် အလွန်အကျွံ မယုံကြည်ရ။ အလွန်ယုံကြည်ခြင်းမှ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် အန္တရာယ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် စိစစ်နားလည်ခြင်းမရှိဘဲ မည်သူ့ကိုမျှ မယုံကြည်ရ။ သို့ရာတွင် အမှန်တကယ်ဟန်ဆောင်သည့် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုဖြင့် အခြားသူ၏ ယုံကြည်မှုကို အရင်ရယူပြီးနောက်၊ အချိန်တန်သော်—သူ၏ ခြေရာ အနည်းငယ် လှုပ်ယမ်းသည့်အခါ—ထိုအခိုက်၌ ထိုးနှက်ရမည်» ဟု။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Exercise discernment in trust: do not trust the untrustworthy, and do not become careless even with the trustworthy. Over-trust creates vulnerability; therefore, trust should follow examination and understanding.
In Bhishma’s instruction on dharma and polity in the Shanti Parva, he warns about the risks of misplaced or excessive trust and describes a common tactic of adversaries: first gaining confidence with plausible reasons and then exploiting a moment of weakness.