Shloka 19
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
परं विश्वासयेत् साम्ना स्वशक्तिं चोपलक्षयेत् । आत्मन: परिमर्शेन बुद्धि बुद्धया विचारयेत्
paraṁ viśvāsayet sāmnā svaśaktiṁ copalakṣayet | ātmanaḥ parimarśena buddhiṁ buddhyā vicārayet ||
ဘိဿမက မိန့်ကြားသည်— «မင်းသည် ပထမဦးစွာ နူးညံ့သော စကားနှင့် သဘောတူညီစေခြင်း (conciliation) ဖြင့် လူတို့၏ ယုံကြည်မှုကို ရယူရမည်။ ထို့နောက် မိမိ၏ အင်အားကိုလည်း ထင်ရှားစေပြီး၊ ကိုယ်တိုင်ကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်ကာ ရှင်းလင်းသော ဉာဏ်ဖြင့် စဉ်းစား၍ လုပ်သင့်သည့်အရာကို ဆုံးဖြတ်ရမည်။ ထိုသို့ ယုံကြည်စေသော စကား၊ ယုံကြည်ထိုက်သော အင်အား၊ နှင့် သေချာသော ဆင်ခြင်တရားတို့ပေါင်းစည်းလျှင် တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုကို ဦးဆောင်နိုင်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should lead by a balanced method: win trust through gentle persuasion (sāman), maintain credibility by demonstrating strength, and finally decide action through careful self-reflection and rational deliberation.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises the king on practical statecraft: how to approach others, establish confidence, signal capability, and then choose the proper course through thoughtful judgment.