Shloka 66
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
तलवद्ू दृश्यते व्योम खद्योतो हव्यवाडिव । न चैवास्ति तल॑ व्योम्नि खद्योते न हुताशन:
talavad dṛśyate vyoma khadyoto havyavāḍ iva | na caivāsti talaṁ vyomni khadyote na hutāśanaḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «ကောင်းကင်သည် လှန်ထားသော ဒယ်အိုး၏ အတွင်းဘက်မျက်နှာပြင်ကဲ့သို့ မြင်ရပြီး၊ မီးပိုးသည် မီးကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် ကောင်းကင်၌ ဒယ်အိုးအောက်ခြေ မရှိသကဲ့သို့ မီးပိုး၌လည်း မီးအစစ် မရှိပါ»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma illustrates how appearances can mislead: the mind projects form and substance where none truly exist. Like the sky seeming to have a ‘surface’ and a firefly seeming to contain fire, many worldly judgments mistake seeming for being; ethical discernment requires seeing beyond mere appearance.
In Śānti Parva, Bhīṣma continues instructing Yudhiṣṭhira on right understanding and conduct. Here he uses two everyday images—sky and firefly—to clarify a philosophical point about illusion and misapprehension, supporting the broader counsel on wise discrimination in dharma.