Shloka 53
Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances
Devanagari script
उसका यह छिद्र देखकर पहलेके मन्त्री आपसमें कहने लगे, वह हम सब लोगोंकी जीविका नष्ट करनेपर तुला हुआ है; अतः हम भी उससे बदला लें, ऐसा निश्चय करके वे उसके अपराधोंका वर्णन करने लगे-- ।।
Translation
ထိုအပေါက်အဟာကို မြင်လျှင် ယခင်ဝန်ကြီးတို့သည် အချင်းချင်း အရင်ပြောကြ၏— «သူက ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို ဖျက်ဆီးရန် တက်ကြွနေသည်။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့လည်း သူ့ကို ပြန်လက်စားချေကြစို့» ဟု။ ထိုသို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် သူ၏ အပြစ်များကို ဖော်ပြကြ၏— «ဤသို့သော လုပ်ရပ်သည် သူ၏အလုပ်ပင်; သူမလုပ်ခဲ့သေးသော အရာရှိသလော? အရှင်သည် ယခင်က သူ့အကြောင်းကို တစ်မျိုးကြားခဲ့သော်လည်း ယခုမူ ထိုသို့မဟုတ်တော့» ဟု။
Word by Word
idamthis
idam:
Karma
TypePronoun
Rootidam
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
tasyaof him
tasya:
Adhikarana
TypePronoun
Roottad
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
īdṛśamsuch, of this kind
īdṛśam:
Karma
TypeAdjective
Rootīdṛśa
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
karmadeed, act
karma:
Karma
TypeNoun
Rootkarman
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
kimwhat?
kim:
Karma
TypePronoun
Rootkim
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
tenaby him
tena:
Karana
TypePronoun
Roottad
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
kṛtamdone
kṛtam:
Karma
TypeVerb
Rootkṛ
FormPast passive participle (kta), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
bhavetcould be / would be
bhavet:
TypeVerb
Rootbhū
FormVidhi-linga (optative), Potential/Optative, 3rd, Singular, Parasmaipada
śrutaḥheard
śrutaḥ:
TypeVerb
Rootśru
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
saḥhe
saḥ:
Karta
TypePronoun
Roottad
FormMasculine, Nominative, Singular
svāmināby the master/lord
svāminā:
Karana
TypeNoun
Rootsvāmin
FormMasculine, Instrumental, Singular
pūrvamformerly, earlier
pūrvam:
TypeIndeclinable
Rootpūrva
yādṛśaḥas/what kind (as he was)
yādṛśaḥ:
TypeAdjective
Rootyādṛśa
FormMasculine, Nominative, Singular
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
evaindeed, just
eva:
TypeIndeclinable
Rooteva
tādṛśaḥsuch (of that kind)
tādṛśaḥ:
TypeAdjective
Roottādṛśa
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes