Shloka 34
Jaitrya-nimitta: Signs of Prospective Victory and the Priority of Conciliation (जयलक्षण-निमित्त तथा सान्त्व-प्रधान नीति)
प्रहरिष्यन् प्रियं ब्रूयात् प्रहरन्नपि भारत | प्रहत्य च कृपायीत शोचन्निव रुदन्निव
praharīṣyan priyaṁ brūyāt praharann api bhārata | prahatya ca kṛpāyīta śocann iva rudann iva ||
ဘိဿမက ပြောသည်– «ဘာရတမျိုးနွယ်ရေ၊ ထိုးခတ်မည်ဟု စိတ်ကူးနေစဉ်တွင်လည်း၊ ထိုးခတ်နေစဉ်တွင်လည်း မင်းသည် ချိုသာသောစကားသာ ပြောရမည်။ ရန်သူကို လဲကျစေပြီးနောက်တွင်လည်း ကရုဏာပြ၍ ဝမ်းနည်းသကဲ့သို့၊ ငိုကြွေးသကဲ့သို့ ပြသရမည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, a ruler must restrain cruelty: speak gently before and during combat, and after defeating the enemy, show compassion rather than gloating—maintaining dharma and inner self-mastery.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises Yudhiṣṭhira on the conduct of a king in conflict—how to combine necessary force with humane speech and post-battle compassion.