Shloka 396
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
Devanagari script
सहसोत्पतित: क्रोध: कर्ण दृष्टवा प्रशाम्यति । कर्ण और अर्जुनकी सहायता पाकर तो मैं देवराज इन्द्रको भी जीत सकता था। कौरवसभामें जब दुरात्मा धृतराष्ट्रपुत्रोंने मुझे बहुत क्लेश पहुँचाया
Translation
ဒေါသသည် ချက်ချင်း ထပေါက်လာသော်လည်း ကာဏ္ဏာကို မြင်လျှင် ပြေလျော့သွားသည်။ ကာဏ္ဏာနှင့် အာర్జုနတို့၏ အကူအညီကို ရခဲ့လျှင် ငါသည် ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာကိုတောင် အနိုင်ယူနိုင်ခဲ့မည်။ ကောရဝတို့၏ စည်းဝေးခန်း၌ မကောင်းစိတ်ရှိသော ဓೃತရာଷ္ဌရ၏ သားတို့က ငါ့ကို အလွန်ပင် ဒုက္ခပေးခဲ့သောအခါ ငါ့နှလုံးထဲတွင် ဒေါသသည် ရုတ်တရက် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်; သို့သော် ကာဏ္ဏာကို မြင်လိုက်သည်နှင့် ထိုဒေါသသည် ငြိမ်းသက်သွားခဲ့သည်။
Word by Word
सहसाsuddenly
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
उत्पतितःarisen, sprung up
उत्पतितः:
TypeAdjective
Rootउत्-√पत् (पत् गतौ)
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
क्रोधःanger
क्रोधः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
कर्णम्Karna (as object seen)
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeIndeclinable
Root√दृश् (दर्शन)
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
प्रशाम्यतिbecomes calm, subsides
प्रशाम्यति:
TypeVerb
Rootप्र-√शम् (शम उपशमे)
FormPresent (लट्), Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes