Shloka 5
केशान् नियम्य यत्नेन नि:श्वसन्नुरगो यथा । संरम्भाश्रुपरीताभ्यां नेत्राभ्यामभिवीक्ष्य माम्
keśān niyamya yatnena niḥśvasann urago yathā | saṃrambhāśruparītābhyāṃ netrābhyām abhivīkṣya mām ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «သူသည် အားထုတ်၍ ဆံပင်ကို ထိန်းချုပ်ကာ၊ မြွေကဲ့သို့ အသက်ရှူပြင်းပြင်းဖြင့်၊ ဒေါသနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြမ်းတမ်းမှုမှ ပေါက်ဖွားလာသော မျက်ရည်များဖြင့် ပြည့်လျှံနေသည့် မျက်လုံးနှစ်လုံးဖြင့် ငါ့ကို စိုက်ကြည့်လေ၏»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between inner turmoil and outward restraint: even amid war-born rage and grief, a person may struggle to control bodily signs (here, hair and breath), revealing how powerful emotions can overwhelm composure while still being partially governed by will.
Sañjaya describes a figure (contextually, someone reacting to catastrophic war news) who, panting like a serpent and with tear-filled eyes from intense agitation, turns his gaze toward Sañjaya—signaling a moment of charged emotion before speech or action.