Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)

याचितस्त्वं शमं नित्यं न च तत्‌ कृतवानसि । 'भीष्म, सोमदत्त, बाह्नीक, कृपाचार्य, द्रोणाचार्य, अश्वत्थामा और बुद्धिमान्‌ विदुरजीने भी सदा आपसे शान्तिके लिये याचना की थी; परंतु आपने वह कार्य नहीं किया || ४६६ || कालोपहतचित्ता हि सर्वे मुहान्ति भारत,'भारत! जिनका चित्त कालके प्रभावसे दूषित हो जाता है, वे सब लोग मोहमें पड़ जाते हैं। जैसे कि पहले युद्धकी तैयारीके समय आपकी भी बुद्धि मोहित हो गयी थी। इसे कालयोगके सिवा और क्‍या कहा जा सकता है? भाग्य ही सबसे बड़ा आश्रय है

yācitas tvaṁ śamaṁ nityaṁ na ca tat kṛtavān asi | kālopahatacittā hi sarve muhyanti bhārata ||

ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်—“သင်ကို အမြဲတမ်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို ရွေးရန် တောင်းပန်ခဲ့ကြသော်လည်း သင်မလုပ်ခဲ့။ အို ဘာရတ၊ စိတ်သည် ကာလ၏ အင်အားကြောင့် ထိခိုက်၍ မိုးမှောင်သကဲ့သို့ မရှင်းလင်းလာလျှင် လူအားလုံး မောဟထဲသို့ ကျရောက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ပွဲပြင်ဆင်စဉ်က သင်၏ ဉာဏ်လည်း မောဟဖြင့် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်—ဤသည်ကို ကာလ၏ လုပ်ဆောင်မှု မဟုတ်ဘဲ အခြားအရာဟု မည်သို့ ခေါ်နိုင်မည်နည်း။ ကံကြမ္မာသာ နောက်ဆုံးအာရုံခံရာ ဖြစ်လာသည်။”

याचितःhaving been requested/entreated
याचितः:
Karta
TypeVerb
Rootयाच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
शमम्peace, pacification
शमम्:
Karma
TypeNoun
Rootशम
FormMasculine, Accusative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृतवान्did, has done
कृतवान्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formक्तवतुँ (perfective past active participle), Masculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), Second, Singular, Parasmaipada
कालोपहतचित्ताःthose whose minds are struck/overpowered by Time
कालोपहतचित्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootकाल-उपहत-चित्त
FormMasculine, Nominative, Plural
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
मुह्यन्तिbecome deluded
मुह्यन्ति:
TypeVerb
Rootमुह्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata (Dhṛtarāṣṭra as addressee)
K
Kāla (Time/Destiny)