Shloka 4
गान्धारी-प्रशमनम् — Pacification of Gāndhārī and Kṛṣṇa’s Counsel at Hāstinapura
ततस्ते प्राविशन् पार्था हतत्विट्कं हतेश्वरम् | दुर्योधनस्य शिबिरं रड्भवद्धिसृते जने
tatas te prāviśan pārthā hatatviṭkaṁ hateśvaram | duryodhanasya śibiraṁ raṅgavad dhiśṛte jane ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ပೃഥာ၏ သားတော်တို့သည် ဒုရျောဓန၏ စခန်းသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။ စခန်း၏ အရှင်သည် သတ်ခံရပြီး အလှအပလည်း မီးငြိမ်းသကဲ့သို့ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ပရိသတ်က ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် အလွတ်ကျန်သည့် ဇာတ်ရုံကဲ့သို့ ပွဲလမ်းသဘင်ကင်း၍ အရောင်အလင်းမဲ့ကာ၊ ပွဲမရှိသော မြို့တစ်မြို့ သို့မဟုတ် နာဂမရှိသော ရေကန်တစ်ကန်ကဲ့သို့ သာယာမှုမဲ့လျက် ရှိနေ၏။ အတွင်း၌ ကျန်ရစ်သူအများစုမှာ မိန်းမများနှင့် နပုংসကများဖြစ်ပြီး၊ အသက်ကြီးသော အမတ်များက ကြီးကြပ်သူအဖြစ် ရပ်တည်ကာ စခန်း၏ ကျန်ရှိသမျှကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နေကြ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of worldly power: when the ruler falls, the camp’s glory collapses at once. It evokes vairāgya-like reflection—splendor depends on dharma-backed leadership and living order, and war’s outcome leaves emptiness rather than triumph.
After Duryodhana’s fall, the Pāṇḍavas enter his camp. Sañjaya describes it as desolate and joyless, like a theatre after the audience has left—guarded mainly by elderly ministers, with most remaining inhabitants being non-combatants.