Shloka 56

Chapter 59: Baladeva’s Censure, Keśava’s Restraint, and Yudhiṣṭhira’s Moral Accounting

Devanagari script

शिरश्न राजसिंहस्य पादेन समलोडयत्‌ | ऐसा कहकर भीमसेनने अपने बायें पैरसे उसके मुकुटको ठुकराया और उस राजसिंहके मस्तकपर भी पैरसे ठोकर मारा

Transliteration

śiraś ca rājasiṃhasya pādena samaloḍayat |

Translation

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ “ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဘီမစေနသည် ဘယ်ဘက်ခြေဖြင့် သရဖူကို ချေကျော်လှဲချလိုက်ပြီး၊ ထို့နောက် ‘မင်းတို့အထဲက ခြင်္သေ့’ ဟူသောသူ၏ ခေါင်းကိုလည်း ခြေဖြင့် ကန်ထိုး하였다။ ဤလုပ်ရပ်သည် စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် လက်စားချေမှု၏ ရက်စက်သော အဆုံးသတ်ကို ထင်ဟပ်စေပြီး၊ ဒေါသနှင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုက လဲကျသွားသော စစ်သူရဲအပေါ် ထိုက်သင့်သည့် အကျင့်သိက္ခာကိုပင် ဖုံးလွှမ်းသွားစေသည်။”

Word by Word

• शिरः: head
• शिरः: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• राजसिंहस्य: of the king-lion (lion among kings)
• Type: Noun
• Root: राजसिंह
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• पादेन: with (his) foot
• पादेन: Karana
• Type: Noun
• Root: पाद
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• समलोडयत्: he struck/kicked (violently)
• Type: Verb
• Root: सम् + लुड्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīmasena (Bhīma)
• rājasiṃha (epithet for the fallen king/warrior)
• crown (mukuṭa, implied by the Hindi gloss)
• head