Shloka 19
अभिद्रवणमाक्षेपमवस्थानं सविग्रहम् । परिवर्तनसंवर्तमवप्लुतमुपप्लुतम्,कभी वेगसे एक-दूसरेके सामने जाते, कभी विरोधीको गिरानेकी चेष्टा करते, कभी स्थिरभावसे खड़े होते, कभी गिरे हुए शत्रुके उठनेपर पुनः उसके साथ युद्ध करते, कभी विरोधीपर प्रहार करनेके लिये चक्कर काटते, कभी शत्रुके बढ़ावको रोक देते, कभी विपक्षीके प्रहारको विफल करनेके लिये झुककर निकल जाते, कभी उछलते-कूदते, कभी निकट आकर गदाका प्रहार करते और कभी लौटकर पीछेकी ओर किये हुए हाथसे शत्रुपर आघात करते थे। दोनों ही गदायुद्धके विशेषज्ञ थे और इस प्रकार पैंतरे बदलते हुए एक- दूसरेपर चोट करते थे
abhidravāṇam ākṣepam avasthānaṁ savigraham | parivartana-saṁvartaṁ avaplutaṁ upaplutaṁ |
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူတို့သည် နည်းဗျူဟာကို အစဉ်ပြောင်းလဲနေကြ၏—တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးကို တိုက်ရိုက်ပြေးဝင်ကာ ပစ်နှက်ထိုးနှက်ခြင်း၊ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်၍ တင်းမာသည့် တုံ့ပြန်ကာကွယ်ခြင်း၊ လဲကျသွားသော ရန်သူ ထလာသည့်အခါ ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင်ခြင်း၊ ထိုးနှက်ရန် အပေါက်အလမ်းရှာ၍ ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၊ ပြိုင်ဘက်၏ တိုးတက်လာမှုကို တားဆီးခြင်း၊ ဝင်လာသော ထိုးနှက်ချက်ကို ပျက်ကွက်စေရန် ကိုယ်ကိုငုံ့၍ ရှောင်ထွက်ခြင်း၊ ခုန်လွှားခြင်း၊ နီးကပ်၍ ဂဒါဖြင့် ထိုးနှက်ခြင်း၊ ထို့နောက် လက်ကို နောက်ပြန်လှန်၍ ပြန်လည်ရိုက်ခတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ သူတို့နှစ်ဦးစလုံး ဂဒါတိုက်ပွဲ၏ ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်၍ ကွက်လပ်များကို ပြောင်းလဲကာ အချင်းချင်းကို ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ပေးနေကြ၏။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined martial expertise: victory is pursued not by blind fury but by controlled technique, timing, and adaptive strategy—qualities expected of trained kṣatriya warriors even amid lethal conflict.
Sañjaya describes an intense mace-duel in which the fighters repeatedly change stances and movements—charging, circling, blocking, ducking, leaping, closing in to strike, and counterstriking—each trying to outmaneuver and injure the other.