Shloka 3

Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ

Mace-duel’s intense exchange

Devanagari script

अज्ञाप्य सर्वान्‌ नृपतीन्‌ भुक्त्वा चेमां वसुंधराम्‌ । गदामादाय वेगेन पदाति: प्रस्थितो रणे,“निष्पाप संजय! जिसका परिणाम ऐसा दुःखद होता है, उस मानव-जन्मको धिक्कार है! मेरा पुत्र एक दिन ग्यारह अक्षौहिणी सेनाओंका स्वामी था। उसने सब राजाओंपर हुक्म चलाया और सारी पृथ्वीका अकेले उपभोग किया; किंतु अन्तमें उसकी यह दशा हुई कि गदा हाथमें लेकर उसे वेगपूर्वक पैदल ही युद्धमें जाना पड़ा

Transliteration

ajñāpya sarvān nṛpatīn bhuktvā cemāṁ vasuṁdharām | gadām ādāya vegena padātiḥ prasthito raṇe |

Translation

ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «မင်းများအားလုံးကို အမိန့်ပေးကာ ဤကမ္ဘာမြေကို ခံစားပြီးနောက်၊ သူသည် ဂဒါကို ကိုင်ယူ၍ အလျင်အမြန် ခြေလျင်ဖြင့် စစ်ပွဲသို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။»

Word by Word

आज्ञाप्यhaving commanded

सर्वान्all

नृपतीन्kings

भुक्त्वाhaving enjoyed/ruled

चand

इमाम्this

वसुंधराम्earth

गदाम्mace

आदायhaving taken

वेगेनwith speed

पदातिःa foot-soldier / on foot

प्रस्थितःset out / departed

रणेin battle

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

kings (nṛpati)

earth (vasuṁdharā)

mace (gadā)

battlefield (raṇa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes