Shloka 41
Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha
Indra–Namuci Expiation
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑नमें बलदेवजीकी तीर्थयात्राके प्रसंगमें सारस्वतोपाख्यानविषयक इकतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
evaṁ vasiṣṭhāpavāhaḥ loke khyāto janādhipa nareśvara | iti sa sthānaṁ jagati vasiṣṭhāpavāha-nāmnā vikhyātaṁ abhavat | vasiṣṭaṁ bahāpayitvā saritāṁ śreṣṭhā sarasvatī punaḥ svapūrva-mārgeṇaiva vahantī babhūva |
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—“လူတို့အပေါ် အုပ်စိုးသူမင်းကြီး၊ ထိုနေရာသည် လောကတွင် ‘ဝသိဋ္ဌာပဝါဟ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားလာ하였다။ ဝသိဋ္ဌ ရှင်တော်ကို သယ်ဆောင်သွားစေပြီးနောက်၊ မြစ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး သရஸဝတီသည် မိမိ၏ ယခင်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ထပ်မံ စီးဆင်းလာ하였다။”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Sacred places gain enduring authority through remembered encounters with sages; the narrative frames tīrthas as moral-spiritual landmarks where past events become guides for later generations.
A site becomes famous as ‘Vasiṣṭhāpavāha’ because of an episode in which Vasiṣṭha is ‘carried away’; afterward the river Sarasvatī resumes her earlier course, marking the conclusion of that sacred incident.