Shloka 35

अध्याय ४ — दुर्योधनस्य असंधि-निश्चयः

Duryodhana’s Refusal of Reconciliation

Devanagari script

नष्टचन्द्रा यथा रात्रि: सेनेयं हतनायका । नागभग्नद्रुमा शुष्का नदीवाकुलतां गता,'जैसे चन्द्रमाके उदित न होनेपर रात्रि अन्धकारमयी दिखायी देती है, उसी प्रकार हमारी यह सेना सेनापतिके मारे जानेसे श्रीहीन हो रही है। हाथीने जिसके किनारेके वृक्षोंको तोड़ डाला हो, उस सूखी नदीके समान यह व्याकुल हो उठी है

Transliteration

naṣṭacandrā yathā rātriḥ seneyaṃ hatanāyakā | nāgabhagnadrumā śuṣkā nadīvākulatāṃ gatā ||

Translation

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «လမင်းပျောက်ကွယ်သည့်ညက အမှောင်ထူသကဲ့သို့၊ စစ်သူကြီးသတ်ခံရသောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ စစ်တပ်သည် တောက်ပမှုနှင့် ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့သွားပြီ။ ဆင်များက ကမ်းနားသစ်ပင်များကို ချိုးဖျက်ထားသော ခြောက်သွေ့သည့် မြစ်တစ်စင်းကဲ့သို့၊ ၎င်းသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ရှုပ်ထွေးပျက်စီးသွားသည်»

Word by Word

• [{'term': 'naṣṭa-candrā', 'definition': 'with the moon lost/absent

• moonless'}, {'term': 'yathā', 'definition': 'just as

• like'}, {'term': 'rātriḥ', 'definition': 'night'}, {'term': 'senā (sene yam)', 'definition': 'army

• here ‘this army’'}, {'term': 'hata-nāyakā', 'definition': 'whose leader/commander has been slain'}, {'term': 'nāga', 'definition': 'elephant'}, {'term': 'bhagna', 'definition': 'broken

• shattered'}, {'term': 'drumāḥ', 'definition': 'trees'}, {'term': 'śuṣkā', 'definition': 'dried up

• parched'}, {'term': 'nadī', 'definition': 'river'}, {'term': 'ākulatā', 'definition': 'confusion

• turmoil'}, {'term': 'gatā', 'definition': 'gone to

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• the Kaurava army (senā)
• moon (candra)
• night (rātri)
• elephants (nāga)
• river (nadī)
• trees (druma)