Shloka 13

Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative

Devanagari script

तस्माद्‌ गन्धर्वतीर्थाच्च महाबाहुररिंदम:

Transliteration

tasmād gandharvatīrthācca mahābāhur arindamaḥ

Translation

ထို့နောက် ဂန္ဓဗ္ဗတီရ္ထဟု ခေါ်သော သန့်ရှင်းသည့် ဖော်ဒ်မှ၊ လက်မောင်းကြီး၍ ရန်သူနှိမ်နင်းသူ သူရဲကောင်းသည် ရှေ့သို့ ဆက်လက် ခရီးထွက်သွားလေ၏။ ဤသည်မှာ သန့်ရှင်းရာနေရာတစ်ခုမှ နောက်တစ်ခုသို့ ခရီးကူးပြောင်းသည့် အမှတ်အသားဖြစ်ပြီး၊ ခရီးသွားခြင်းကို မတော်တဆ လှည့်လည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် စည်းကမ်းရှိသော လှုပ်ရှားမှုအဖြစ် ဖော်ပြသည်။

Word by Word

• तस्मात्: from that; therefore/from there
• तस्मात्: Apadana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Ablative, Singular

• गन्धर्वतीर्थात्: from the Gandharva-tīrtha (sacred ford/place)
• गन्धर्वतीर्थात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: गन्धर्वतीर्थ
• Form: Neuter, Ablative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• महाबाहुः: the mighty-armed (one)
• महाबाहुः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महाबाहु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अरिंदमः: crusher of foes
• अरिंदमः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अरिंदम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Gandharva-tīrtha

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights purposeful movement through sacred spaces: a warrior’s journey is not merely physical travel but a disciplined progression shaped by tīrthas, implying that power and conduct should remain anchored in sanctity and restraint.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana narrates that the hero described as “mighty-armed” and “subduer of enemies” departs from Gandharva-tīrtha and continues onward, serving as a connective step in the itinerary or sequence of events.