Shloka 393
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
चुकोप समरे द्रौणिर्दण्डाहत इवोरग: । महारथी सुरथको क्रोधपूर्वक आक्रमण करते देख अश्वत्थामा समरमें डंडेकी चोट खाये हुए सर्पके समान अत्यन्त कुपित हो उठा
cukopa samare drauṇir daṇḍāhata ivoragaḥ | mahārathī surathako krodhapūrvakam ākramaṇaṃ karte dekh aśvatthāmā samareṃ daṇḍe kī coṭ khāye hue sarpa ke samān atyanta kupita ho uṭhā |
သဉ္ဇယက ပြောသည်– စစ်မြေပြင်အတွင်း ဒြောဏ၏ သား အရှ္ဝတ္ထာမာသည် တုတ်ဖြင့် ထိုးနှက်ခံရသော မြွေကဲ့သို့ ဒေါသထန်ထန် ပေါက်ကွဲလာသည်။ မဟာရထီ ဆုရထ၏ အမျက်ထွက်ထွက် တိုက်ခိုက်လာမှုကို မြင်သော် အရှ္ဝတ္ထာမာသည် စစ်တွင်း၌ အလွန်အမင်း ကုန်ခမ်းမတတ် ဒေါသထွက်လာကာ စစ်၏ အကျင့်သီလကို ချိုးဖောက်သည့် အရှိန်အဟုန်အတွင်း သူ၏ တုံ့ပြန်မှုကို ဒေါသက ဦးဆောင်လိုက်သည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) can rapidly intensify conflict: once provoked, a warrior’s mind may become reactive like a wounded serpent. Ethically, it warns that wrath-driven action narrows discernment and can push warfare toward excess, even when framed within kṣatriya duty.
Sañjaya narrates that Surathaka, an elite chariot-warrior, launches a furious attack. Witnessing this, Aśvatthāmā (Droṇa’s son) becomes violently enraged in the battle, compared to a serpent struck by a staff—signaling imminent, fierce retaliation.