Previous Verse
Next Verse

Shloka 563

शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12

प्रमुखे वर्तमानस्य भल्लेनापाहरद्‌ रथात्‌ । कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरने समरांगणमें सामने खड़े हुए शल्यकी ध्वजाके अग्रभागको एक भल्लके द्वारा रथसे काट गिराया

pramukhe vartamānasya bhallena apāharad rathāt |

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ရှာလျသည် ရှေ့တန်း၌ ရပ်နေစဉ် ကွန်တီ၏သား ယုဓိဋ္ဌိရသည် ထက်မြက်သော ဘ္ဟလ္လ မြားတစ်စင်းဖြင့် ရှာလျ၏ အလံတိုင်ရှေ့ဖျားကို ဖြတ်တောက်ကာ ရထားပေါ်မှ လဲကျစေ하였다။ စစ်၏ နৈতিকအလွှာအတွင်း၌ ဤလုပ်ရပ်သည် ရိုးရိုး ရန်လိုမှုမဟုတ်ဘဲ ရန်သူ၏ မြင်သာသော ဂုဏ်မာန်နှင့် စုစည်းသင်္ကေတကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ဖျက်ခွဲသည့် မဟာဗျူဟာဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မအပေါ် အငြင်းပွားနေသော စစ်မြေပြင်၌ အာဏာ၏ သင်္ကေတများသည် ကိုယ်ခန္ဓာကဲ့သို့ပင် အလွယ်တကူ ထိခိုက်နိုင်ကြောင်းကို သတိပေးသည်။

प्रमुखेat the front / in the forefront
प्रमुखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रमुख
FormNeuter, Locative, Singular
वर्तमानस्यof (one) standing/being present
वर्तमानस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवर्तमान
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
भल्लेनwith a dart/arrow (bhalla)
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
FormMasculine, Instrumental, Singular
अपाहरत्he removed / struck off
अपाहरत्:
Karta
TypeVerb
Rootअप-हृ
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
रथात्from the chariot
रथात्:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śalya
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
R
ratha (chariot)
D
dhvaja (banner/standard)
B
bhalla (arrow)

Educational Q&A

Even in a dharma-framed war, victory often turns on dismantling the opponent’s supports—especially visible emblems of authority and morale. The fall of a banner signifies the fragility of pride and the impermanence of worldly signs of dominance.

Sañjaya narrates that Yudhiṣṭhira, facing Śalya in battle, shoots a bhalla-arrow that cuts down the forward part of Śalya’s banner from his chariot, causing it to fall.