Shloka 19
Aśvatthāmā’s Buddhi-Doctrine and Nocturnal Incursion Resolve (अश्वत्थाम्नः बुद्धिविचारः सौप्तिकसंकल्पश्च)
ब्राह्मणे वेदमग्रयं तु क्षत्रिये तेज उत्तमम् दाक्ष्यं वैश्ये च शूद्रे च सर्ववर्णानुकूलताम्
brāhmaṇe vedam agryaṁ tu kṣatriye teja uttamam | dākṣyaṁ vaiśye ca śūdre ca sarvavarṇānukūlatām ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ဗြာဟ္မဏ၌ ဝေဒကို အမြတ်ဆုံးသော ရတနာအဖြစ် တည်ထောင်တော်မူ၏။ က္ଷတ္တရိယ၌ အမြင့်ဆုံးသော တေဇ (တောက်ပမှု) နှင့် စစ်ရေးသတ္တိကို တည်ထောင်တော်မူ၏။ ဝိုင်ရှျ၌ လက်တွေ့ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးပညာကို တည်ထောင်တော်မူ၏။ ရှူဒြ၌ကား ဝဏ္ဏအားလုံးနှင့် သဟဇာတဖြစ်စေကာ ကူညီထောက်ပံ့လိုသော စိတ်သဘောကို တည်ထောင်တော်မူ၏»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse articulates a varṇa-based model of dharma: each social order is characterized by a distinctive excellence—Vedic knowledge for brāhmaṇas, valorous splendor for kṣatriyas, practical skill for vaiśyas, and supportive compatibility/service for śūdras—presented as complementary functions that uphold societal stability.
Sañjaya is describing principles of social and ethical order (varṇa-dharma) within the Sauptika Parva’s aftermath of nocturnal violence, contrasting an ideal distribution of virtues with the disorder and moral rupture produced by the war’s final atrocities.