Shloka 14
कि पाण्डवांस्ते पतितानुपास्य मोघ: श्रम: षण्ढतिलानुपास्य । एवं नृशंस: परुषाणि पार्था- नश्रावयद् धृतराष्ट्रस्य पुत्र:
vaiśampāyana uvāca |
kiṁ pāṇḍavāṁs te patitān upāsya moghaḥ śramaḥ ṣaṇḍha-tilān upāsya |
evaṁ nṛśaṁsaḥ paruṣāṇi pārthān aśrāvayad dhṛtarāṣṭrasya putraḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ကျဆုံးသွားသော ပाण्डဝတို့ကို သင်တို့က ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်လျှင် အကျိုးအမြတ် ဘာရှိမည်နည်း။ မျိုးမပွားသော နှမ်းကို ပြုစုသကဲ့သို့ အလုပ်ပင်ပန်းမှုသာ အလဟဿ ဖြစ်မည်။» ထိုသို့ဖြင့် ဓೃತရာഷ്ടရ၏ ရက်စက်သော သား ဒုဿာသနသည် ပါရ္ထတို့အား ကြမ်းတမ်းသော စကားများစွာကို ကြားနာစေ하였다။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical collapse expressed through cruel, demeaning speech: contempt for the vulnerable and mockery of service to them is portrayed as nṛśaṁsatā (pitilessness). It implicitly contrasts adharma—humiliation and verbal violence—with the dharmic ideal of restraint and compassion in speech.
In the royal assembly context of the Sabha Parva, Duḥśāsana, identified as Dhṛtarāṣṭra’s cruel son, taunts the Pāṇḍavas as ‘fallen’ and uses a degrading metaphor to claim that serving them is pointless, thereby subjecting them to harsh verbal abuse.