Shloka 34

दुर्योधनस्य बलिवर्णनम् — Duryodhana’s Description of Tribute at the Rājasūya

Devanagari script

ईश्वरत्वं पृथिव्याश्व॒ वसुमत्तां च तादृशीम्‌ । यज्ञं च तादृशं दृष्टवा मादृश: को न संज्वरेत्‌,शत्रुओंके पास समस्त भूमण्डलका वह साम्राज्य, वैसी धन-रत्नोंसे भरी सम्पदा और उनका वैसा उत्कृष्ट राजसूययज्ञ देखकर मेरे-जैसा कौन पुरुष चिन्तित न होगा?

Transliteration

īśvaratvaṃ pṛthivyāś ca vasumattāṃ ca tādṛśīm | yajñaṃ ca tādṛśaṃ dṛṣṭvā mādṛśaḥ ko na saṃjvaret ||

Translation

ဒုရ्यောဓနက ပြောသည်—“ကမ္ဘာမြေပေါ် အာဏာပိုင်မှုအပြည့်အစုံ၊ အလွန်ကြွယ်ဝတောက်ပသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ထို့ပြင် အလွန်မြင့်မြတ်သော ယဇ်ပူဇော်ပွဲကိုပါ သူတို့ထံတွင် မြင်ရသော် ငါ့လိုလူ ဘယ်သူက စိတ်ပူပန်၍ မလောင်ကျွမ်းနိုင်မည်နည်း?”

Word by Word

ईश्वरत्वम्sovereignty, lordship

पृथिव्याःof the earth

वसुमत्ताम्wealthiness, abundance of riches

चand

तादृशीम्such, of that kind

यज्ञम्sacrifice (rite)

चand

तादृशम्such, of that kind

दृष्ट्वाhaving seen

मादृशःone like me

कःwho?

नnot

संज्वरेत्would be anxious / would be distressed

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

Duryodhana

the earth (Pṛthivī)

sovereignty/empire

wealth/treasure

yajña (sacrifice, implicitly the Rājasūya)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes