Shloka 4

Devanagari script

दृष्टवा तु तत्‌ कर्म कृतं सुदुष्करं प्रापूजयन्‌ सर्वयोधा: प्रहृष्टा:

Transliteration

sañjaya uvāca | dṛṣṭvā tu tat karma kṛtaṃ suduṣkaraṃ prāpūjayan sarvayodhāḥ prahṛṣṭāḥ |

Translation

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ အလွန်ခက်ခဲသော လုပ်ရပ်ကြီးကို ပြီးမြောက်စေသည်ကို မြင်သော် စစ်သူရဲအပေါင်းတို့ ဝမ်းမြောက်လှ၍ သူ့ကို ချီးကျူးကာ အလွန်အမင်း သာဓုခေါ်ကြ၏။ ထို့နောက် မင်း၏သားသည် ချက်ချင်းပင် မြီမစေနကို မြားတစ်စင်းဖြင့် ထိုးခတ်၍ နက်ရှိုင်းသော ဒဏ်ရာတစ်ခု ပေးလိုက်သည်။ ထိုကိစ္စကြောင့် မြီမ၏ ဒေါသသည် ထပ်မံ လောင်ကျွမ်းလာပြီး သူ့ကို မျက်စိတည်ကြည့်ကာ ချက်ချင်းပင် အမျက်တောက်လောင်လာ၏။

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage), non-finite

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: neuter, accusative, singular

• कर्म: deed/action
• कर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: neuter, accusative, singular

• कृतम्: done/performed
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: क्त (past passive participle), neuter, accusative, singular

• सुदुष्करम्: very difficult (to do)
• Type: Adjective
• Root: सुदुष्कर
• Form: neuter, accusative, singular

• प्रापूजयन्: they praised/honoured
• Type: Verb
• Root: प्र + पूज्
• Form: लङ् (imperfect), 3rd, plural, parasmaipada

• सर्वयोधाः: all the warriors
• सर्वयोधाः: Karta
• Type: Noun
• Root: सर्वयोध
• Form: masculine, nominative, plural

• प्रहृष्टाः: delighted
• Type: Adjective
• Root: प्रहृष्ट
• Form: क्त (past participle used adjectivally), masculine, nominative, plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• आपके पुत्र / दुर्योधन (Duryodhana)
• भीमसेन (Bhīmasena)
• सर्वयोधाः (the assembled warriors)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights how public acclaim of a difficult martial feat can intensify rivalry: praise fuels pride and provocation, while injury fuels wrath—showing the ethical danger of unchecked anger and the chain reaction of violence in war.

What is happening in the narrative?

After a formidable deed is witnessed, the warriors rejoice and praise the doer. Immediately afterward, Duryodhana strikes Bhīma with an arrow, causing a severe wound; Bhīma’s anger surges as he turns his gaze toward Duryodhana, ready to retaliate.