Shloka 12
विचित्र युद्ध करनेवाले, रथियोंमें श्रेष्ठ माद्रीकुमार नकुलने कृतवर्मापर चढ़ाई की। ट्रपदकुमार पांचालराज सेनापति धृष्टद्युम्नने सेनासहित कर्णपर आक्रमण किया ।।
sañjaya uvāca | vicitra-yuddha-karaṇe rathināṃ śreṣṭho mādrī-kumāro nakulaḥ kṛtavarmāṇam abhyadhāvat | drupada-kumāraḥ pāñcāla-rāja-senāpatiḥ dhṛṣṭadyumnaḥ senā-sahitaḥ karṇam abhyākrāmat || duḥśāsano bhārata bhāratī ca saṃśaptakānāṃ pṛtanā samṛddhā | bhīmaṃ raṇe śastra-bhṛtāṃ variṣṭhaṃ bhīmaṃ samarcchat tam asahya-vegām ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ စစ်နည်းမျိုးစုံဖြင့် တိုက်ခိုက်တတ်သော မာဒရီ၏သား နကူလာ—ရထားစစ်သူရဲကောင်းတို့အနက် အထူးထင်ရှားသူ—သည် ကෘတဝರ್ಮန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်하였다။ ဒရုပဒ၏သား၊ ပဉ္စာလာတပ်၏ စစ်တပ်မူး ဓೃဋ္ဍျုမ္နသည်လည်း တပ်နှင့်အတူ ကර්ဏကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်하였다။ ထို့နောက် ဒုಃရှာသနသည် ကೌရဝတပ်နှင့် စံရှပ္တကတို့၏ အင်အားပြည့်ဝသော တပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ စစ်မြေပြင်၌ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ လက်နက်ကိုင်တို့အနက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော ဘီမစೇနကို မတားဆီးနိုင်လောက်သော အရှိန်ပြင်းပြင်းဖြင့် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring ethical reality of the Kurukṣetra war: individual prowess draws collective counterforce, and commanders deploy coordinated assaults to contain a single dominant warrior. It reflects kṣatriya-dharma in its martial form—duty-bound engagement—while also implying the tragic escalation where strategy and numbers are used to overwhelm even the most valiant.
Multiple engagements occur simultaneously: Nakula charges Kṛtavarmā; Dhṛṣṭadyumna, leading the Pāñcāla army, attacks Karṇa; and on the Kaurava side, Duḥśāsana along with the Kaurava troops and the Saṃśaptaka battalions surge against Bhīma with fierce, seemingly irresistible speed.