Shloka 89
प्रेष्यवच्चापि राजानमुपस्थास्यन्ति कौरवम् । “निश्चय ही ये थोथे तिलोंके समान नपुंसक हैं और नरकमें डूब गये हैं। आजसे ये दासोंके समान कौरव-नरेशकी सेवामें उपस्थित होंगे” ।।
preṣyavaccāpi rājānam upasthāsyanti kauravam | ityuktavān adharmajñas tadā paramadurmatī ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယခုမှစ၍ သူတို့သည် ကောရဝမင်းကို ကျွန်ကဲ့သို့ ဝတ်ပြုကာ အနီးကပ်တက်ရောက်ကြလိမ့်မည်»။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် ဓမ္မကိုမသိသူ၊ စိတ်ကောက်ကွေ့အလွန်ဆိုးသူသည် အခြားသူတို့ကို ကျဆုံး၍ မယောက်ျားသကဲ့သို့ ဟောပြောကာ ကြမ်းတမ်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထုတ်ပြန်하였다—စစ်ပွဲ၏ ရူးသွပ်မှုအတွင်း မာန်မာနနှင့် မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းတို့နှင့်အတူ လာတတ်သော သီလပျက်စီးမှုကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how contempt, humiliation, and triumphal speech in war signal adharma: a mind that disregards righteousness dehumanizes others and treats service as degradation, revealing inner moral collapse rather than true victory.
Sañjaya reports a statement that certain people will henceforth attend the Kaurava king like servants; the narrator then characterizes the speaker as ignorant of dharma and of thoroughly perverse intent, framing the utterance as ethically tainted within the war narrative.