Shloka 75
मनुष्यवाजिमातड्न् प्रहिण्वन्तं यमक्षयम् । शरै: सौभद्रमायान्तं दहन्तमिव वाहिनीम्
sañjaya uvāca |
manuṣyavājimātaṅgān prahiṇvantaṁ yamākṣayam |
śaraiḥ saubhadram āyāntaṁ dahantam iva vāhinīm ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ကျွန်ုပ်သည် စောဘဒြ (အဘိမန္ယူ) ကို မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် မကုန်ခန်းနိုင်သော သေမင်းတရား (ယမ) ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ရှေ့သို့ တိုးဝင်လာကာ လူ၊ မြင်း၊ ဆင်တို့ကို ယမ၏ နယ်မြေသို့ ပစ်လွှတ်နေသည်။ သူ၏ မြားများဖြင့် ရန်သူတပ်ကို မီးတင်သကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ သူလာရာလမ်းတစ်လျှောက် တပ်ဖွဲ့ကို လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့ ဖြစ်စေ하였다»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension of righteous warfare: even when a warrior fights for a just cause, the battlefield turns him into a force of death. It invites reflection on dharma under extreme conditions—valor and duty coexist with the terrible cost inflicted on living beings.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Abhimanyu advances fiercely, striking down soldiers and mounts—men, horses, and elephants—so effectively that he appears like ‘inexhaustible Yama,’ and the enemy host seems to burn under his arrows.