Shloka 1
कर्णवधप्रसङ्गः / The Context of Karṇa’s Fall
Krishna’s Dharmic Recollection and the Decisive Astra
अपन का छा | अप्-#-र- जा सप्तषष्टितमो< ध्याय: अर्जुनका युधिष्ठिरसे अबतक कर्णको न मार सकनेका कारण बताते हुए उसे मारनेके लिये प्रतिज्ञा करना संजय उवाच तद् धर्मशीलस्य वचो निशम्य राज्ञ: क्रुद्धस्यातिरथो महात्मा । उवाच दुर्धर्षमदीनसत्त्व॑ युधिष्ठिरं जिष्णुरनन्तवीर्य:,संजय कहते हैं--राजन! क्रोधमें भरे हुए धर्मात्मा नरेशकी वह बात सुनकर अनन्त पराक्रमी अतिरथी महात्मा विजयशील अर्जुनने उदारचित्त एवं दुर्जय राजा युधिष्ठिरसे इस प्रकार कहा
sañjaya uvāca |
tad dharmaśīlasya vaco niśamya rājñaḥ kruddhasyātiratho mahātmā |
uvāca durdharṣam adīnasattvaṁ yudhiṣṭhiraṁ jiṣṇur anantavīryaḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မဟာရာဇာ၊ ဓမ္မသီလရှိသော မင်းကြီး၏ ဒေါသဖြင့် ပြောသော စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ မဟာစိတ်ရှိသော အာဂျုန—အတိရထ (အလွန်ထူးချွန်သော ရထားစစ်သူရဲ)၊ မရှုံးနိုင်သူ၊ မတုန်လှုပ်သော စိတ်ဓာတ်ရှိသူ၊ အဆုံးမရှိသော အင်အားပိုင်ရှင်—သည် ဤသို့ဆိုကာ မရှုံးနိုင်သော စိတ်ကျယ်ဝန်းသည့် ယုဓိဋ္ဌိရမင်းထံ ပြန်လည်ပြောကြား하였다။
संजय उवाच
Educational Q&A
Even a dharma-minded ruler may speak in anger under the strain of war; the verse frames the ethical tension between righteous intent and emotional turbulence, and prepares for a measured, valorous response grounded in duty and resolve.
Sañjaya reports that after Yudhiṣṭhira—angered—speaks, Arjuna, described with epithets of invincibility and unwavering courage, begins to address Yudhiṣṭhira, setting up Arjuna’s explanation and pledge regarding the battle situation.