Shloka 51
कर्णार्जुनसमागमः — The Karṇa–Arjuna Confrontation
Cosmic Spectatorship and Vows
प्रजानाथ! प्रबल भार्गवास्त्रसे समरांगणमें पीड़ित होनेवाले पांचालोंका महान् हाहाकार सब ओर गूँजने लगा ।। निपतद्धिर्गजै राजन्नश्वैश्षञापि सहस्रश: | रथैश्नापि नरव्याप्र नरैश्नैव समन्तत:
prajānātha! prabala-bhārgavāstrase samarāṅgaṇe pīḍita-honevāle pāñcālānāṃ mahān hāhākāraḥ sarva-ora gūñjane lagā || nipatadbhiḥ gajaiḥ rājann aśvaiś ca api sahasraśaḥ | rathaiś ca api nara-vyāghra naraiḥ eva samantataḥ ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်– လူတို့၏အရှင်၊ စစ်မြေပြင်၌ အင်အားကြီးသော ဘာရ္ဂဝအာယုဓက လှုပ်ရှားရမ်းကားနေစဉ်၊ ၎င်း၏အားကြောင့် ညှဉ်းပန်းခံရသော ပဉ္စာလတို့၏ ကြီးမားသော အော်ဟစ်သံသည် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့လေ၏။ အရှင်မင်းကြီး၊ ဆင်နှင့် မြင်းတို့သည် ထောင်ပေါင်းများစွာ လဲကျသေဆုံးကြပြီး၊ ရထားများလည်း ပျက်စီးကွဲကြေကာ၊ လူတို့—လူတို့အနက် ကျားတစ်ကောင်သဖွယ်သောအရှင်—သည် အရပ်ရပ်၌ ပြန့်ကျဲနေကြ၏။ ဤပိုဒ်သည် စစ်၏ သီလအလေးချိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်– မတားဆီးနိုင်သော အာယုဓများကို လွှတ်ချလိုက်သော် လူမျိုးတစ်ရပ်လုံး၏ ဒုက္ခသည် အဆင့်အတန်းနှင့် သတ္တိတို့၏ ခွဲခြားမှုကို ကျော်လွန်၍ လွှမ်းမိုးသွားသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical gravity of unleashing overwhelming weapons in war: once such force is set loose, mass suffering follows, and the battlefield becomes a scene of indiscriminate ruin. It invites reflection on responsibility, restraint, and the human cost that accompanies martial prowess.
Sañjaya reports to the king that a powerful Bhārgava weapon is devastating the Pañcāla forces. Their cries fill the directions as elephants, horses, chariots, and soldiers collapse in vast numbers across the battlefield.