Shloka 1

/ अपने-आप बछ। सं: त्रेषष्टितमो<्ध्याय: कर्णद्वारा नकुल-सहदेवसहित युधिष्ठिरकी पराजय एवं पीड़ित होकर युधिष्ठिरका अपनी छावनीमें जाकर विश्राम करना संजय उवाच कर्णोडपि शरजालेन केकयानां महारथान्‌ । व्यधमत्‌ परमेष्वासानग्रत: पर्यवस्थितान्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! कर्ण भी अपने बाणसमूहसे सामने खड़े हुए महाधनुर्धर केकय-महारथियोंका विनाश करने लगा

sañjaya uvāca | karṇo 'pi śarajālena kekayānāṃ mahārathān | vyadhamat parameṣvāsān agrataḥ paryavasthitān ||

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မဟာရာဇာ၊ ကာဏ္ဏသည်လည်း မြားအစုအဝေးကို ကွန်ယက်သဖွယ် မိုးရွာစေကာ၊ မိမိရှေ့တွင် တန်းစီရပ်နေသော ကေကယ မဟာရഥီများ—အလွန်ထူးချွန်သော မြားပစ်သမားများ—ကို ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးရန် စတင်하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ မရပ်မနားသော အရှိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—စွမ်းရည်နှင့် မိမိဘက်၏ ဓမ္မတာဝန်က စစ်သည်တို့ကို လူ့အသက်၏ တန်ဖိုးကို မလွတ်မြောက်နိုင်ဘဲ ဖျက်ဆီးမှုထဲသို့ တွန်းပို့သည်။

संजयSanjaya
संजय:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
शरजालेनwith a net/mass of arrows
शरजालेन:
Karana
TypeNoun
Rootशरजाल
FormNeuter, Instrumental, Singular
केकयानाम्of the Kekayas
केकयानाम्:
TypeNoun
Rootकेकय
FormMasculine, Genitive, Plural
महारथान्great chariot-warriors
महारथान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Accusative, Plural
व्यधमत्he smote/overpowered
व्यधमत्:
TypeVerb
Rootध्मा
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
परमेष्वासान्supreme archers
परमेष्वासान्:
Karma
TypeNoun
Rootपरमेष्वास
FormMasculine, Accusative, Plural
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः
पर्यवस्थितान्standing arrayed/positioned
पर्यवस्थितान्:
TypeAdjective
Rootपरि + अव + स्था
Formक्त (past passive participle, used adjectivally), Masculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'O King')
K
Kekaya warriors (Kekayāḥ)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights how, in war, skill and allegiance propel action: Karṇa’s mastery manifests as an overwhelming arrow-volley. Ethically, it points to the tragic tension between kṣatriya-duty (fighting for one’s side) and the destructive outcomes that such duty entails.

Sañjaya reports to the king that Karṇa unleashes a dense barrage of arrows against the Kekaya elite archers positioned before him, beginning to crush their front line.