Shloka 10
रथनागाश्व॒कलिल पत्तिध्वजसमाकुलम् | बभूव पुरुषव्याप्र सैन्यमद्भुतदर्शनम्,पुरुषसिंह! रथ, हाथी, घोड़े, पैदल योद्धा और ध्वजोंसे व्याप्त हुई वह सारी सेना अद्भुत दिखायी दे रही थी
ratha-nāgāśva-kalilaṃ patti-dhvaja-samākulam | babhūva puruṣa-vyāghra sainyam adbhuta-darśanam, puruṣa-siṃha |
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «လူတို့အနက် ကျားတော်၊ လူတို့အနက် ခြင်္သေ့တော်၊ ထိုစစ်တပ်သည် အံ့ဩဖွယ် မြင်ကွင်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာ၏—ရထား၊ ဆင်၊ မြင်းတို့ဖြင့် ထူထပ်ကျပ်တည်း၍ ခြေလျင်တပ်သားများနှင့် အလံတော်များဖြင့်လည်း ပြည့်နှက်နေ၏။ စစ်လက်နက်နှင့် စံတော်များ ထောင်ထောင်မောင်းမောင်းဖြင့် ထိုမဟာတပ်မတော်သည် စည်းကမ်းတကျ အင်အားပြည့်ဝစွာ ကြောက်မက်ဖွယ် ထင်ရှား၏»။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the epic’s moral tension: outward military grandeur—dense ranks of chariots, elephants, horses, infantry, and banners—can appear ‘wondrous,’ yet such splendor serves a destructive end. It implicitly invites discernment between impressive power and righteous purpose (dharma).
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra, addressing him with honorific epithets (“tiger/lion among men”), and describes the assembled host as a striking, densely packed battlefield formation filled with war-machines, troops, and standards.